Δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η αίτηση για καταχώρηση της Πατάτας Νάξου ως Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης. Μετά την παρέλευση εξαμήνου, το προϊόν θα καταχωρηθεί και τυπικά στον σχετικό κατάλογο της Ε.Ε., εξασφαλίζοντας επιπλέον αναγνωσιμότητα και προστιθέμενη αξία.

Η οριοθετημένη γεωγραφική ζώνη παραγωγής περιλαμβάνει το νησί της Νάξου,

που με έκταση 428 km 2 , είναι το μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων. Η συνολική έκταση καλλιεργούμενης πατάτας κυμαίνεται ανάλογα με την καλλιεργητική περίοδο, από 1 500 έως 1 700 στρέμματα για τη φθινοπωρινή καλλιέργεια και 3 000 στρέμματα την ανοιξιάτικη. Οι καλλιεργούμενες ποικιλίες πατάτας στην γεωγραφική περιοχή της Νάξου είναι οι Liseta, Spunta, Marfona, Vivaldi και Alaska

Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα στάδια παραγωγής που θα πρέπει να εκτελούνται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής ζώνης είναι η σπορά, η καλλιέργεια, η συγκομιδή και η ωρίμανση των κονδύλων.

Σήμερα στην Νάξο επικρατούν δύο εποχές φύτευσης: στην ανοιξιάτικη καλλιέργεια, η σπορά πραγματοποιείται από τα μέσα Φεβρουαρίου μέχρι αρχές Μαρτίου, ενώ στη φθινοπωρινή η σπορά πραγματοποιείται από τις αρχές Αυγούστου μέχρι και τις πρώτες μέρες του Σεπτέμβρη. Η συγκομιδή της ανοιξιάτικης καλλιέργειας ξεκινά στα τέλη Μαΐου και έχει ολοκληρωθεί το πρώτο δεκαήμερο του Ιουλίου.

Ιδιαίτερη τοπική προσαρμογή παρουσιάζουν οι ανθρώπινες καλλιεργητικές πρακτικές, οι οποίες συνδυάζοντας τα πλεονεκτήματα του εδάφους και του κλίματος καταφέρνουν να εκμεταλλεύονται στο έπακρο τις εποχικές βροχοπτώσεις. Η περίοδος της έντονης βροχόπτωσης, τους μήνες Νοέμβριο έως Φεβρουάριο, συμπίπτει χρονικά με την εποχή ανάπτυξης των κονδύλων της φθινοπωρινής καλλιέργειας και με το φύτρωμα της ανοιξιάτικης. Παρουσιάζεται δηλαδή μια σαφής προσαρμογή στα τοπικά κλιματικά δεδομένα, η οποία μάλιστα είναι και η γενεσιουργός αιτία ενός από τα κύρια χαρακτηριστικά της καλλιέργειας της πατάτας στην Νάξο, της πρωιμότητας.

Μια άλλη ιδιαίτερη καλλιεργητική πρακτική των παραγωγών της Νάξου είναι η ωρίμανση υπό κάλυψη στον αγρό των συγκομισθέντων κονδύλων. Συγκεκριμένα, οι πατατοπαραγωγοί της περιοχής μετά την εξαγωγή των κονδύλων και αφού κάνουν μία πρώτη διαλογή για την απομάκρυνση των ξένων υλών και των τραυματισμένων κονδύλων, εφαρμόζουν την τεχνική καλύμματος των κονδύλων στο χωράφι με μία στρώση άχυρου ενώ στη συνέχεια τοποθετούνται και φυτά πατάτας για να προστατεύονται από τον ήλιο. Σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα η «Πατάτα Νάξου» ωριμάζει, σκληραίνει και γίνεται πιο παχιά η επιδερμίδα της πατάτας και συνεπώς πιο ανθεκτική στη μεταφορά της, ενώ παράλληλα επουλώνονται οι διάφοροι επιφανειακοί τραυματισμοί. Επίσης με αυτή την πρακτική μειώνεται η πιθανότητα αύξησης της περιεκτικότητας των κονδύλων σε γλυκό—αλκαλοειδή, κατά τα επόμενα στάδια της διακίνησης τους.

Από την εποχή του Όθωνα

Ο δεσμός του προϊόντος με την περιοχή βασίζεται στην φήμη. Η ιδιαιτερότητα της «Πατάτας Νάξου», είναι αποτέλεσμα του συνδυασμού των ιδιαίτερων εδαφικών και κλιματικών χαρακτηριστικών της Νάξου με τις τοπικά προσαρμοσμένες καλλιεργητικές πρακτικές. H διαφοροποίηση αυτή απέδωσε στην «Πατάτα Νάξου» ιδιαίτερη φήμη στον ελληνικό χώρο, η οποία τεκμηριώνεται με αναφορές που ξεκινούν από το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, την εποχή που πρωτοεισήχθη στην Ελλάδα η πατάτα.

Η απαρχή της φήμης της «Πατάτας Νάξου» προσδιορίζεται στο έτος 1841, όταν κατά την επίσκεψη του βασιλιά Όθωνα στο νησί του προσφέρθηκε ως εκλεκτό τοπικό έδεσμα. Ακολούθως περιγράφεται από τον Dugit, το έτος 1874, ως ένα από τα αξιόλογα αγροτικά προϊόντα της Νάξου. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1911, στην πρώτη αρχειοθετημένη γεωργική απογραφή της Ελλάδας καταγράφονται 1 119 στρέμματα καλλιεργούμενα με πατάτα στη Νάξο. Το 1926 φήμη της «Πατάτας Νάξου» έχει εξαπλωθεί τόσο ώστε η κοινότητα Γλινάδου επιλέγει ως έμβλημα της σφραγίδας της το φυτό της πατάτας.

Η εξαιρετική ποιότητα της παραγόμενης στη Νάξο πατάτας οδήγησε τις αποφάσεις του ελληνικού κράτους για ίδρυση στο νησί του Εθνικού Κέντρου Παραγωγής Σπόρου Γεώμηλων, το 1953 και υπαγωγής της «Πατάτας Νάξου» στον κατάλογο των υποχρεωτικώς προστατευόμενων από το κράτος προϊόντων, το 1959. Από τότε και για σειρά ετών η «Πατάτα Νάξου» αποτελεί ένα από τα προβαλλόμενα τοπικά προϊόντα του νησιού σε ελληνικούς και διεθνείς τουριστικούς οδηγούς.

Σήμερα, η «Πατάτα Νάξου» είναι ξακουστή σε όλη την ελληνική επικράτεια και αποδεικνύεται από πάρα πολλές αναφορές σε άρθρα περιοδικών και εφημερίδων. Αναφορές για την «Πατάτα Νάξου» υπάρχουν επίσης σε τουριστικούς οδηγούς και σε περιοδικά συνταγών. Υπάρχουν αναφορές σε συνταγές γνωστών ελλήνων σεφ και κριτικών γεύσης, καθώς επίσης και σε μενού φημισμένων εστιατορίων. Επιπλέον κάθε χρόνο διοργανώνονται γιορτές από τοπικούς φορείς της Νάξου για την πατάτα επιβεβαιώνοντας την φήμη της αλλά και την ιστορική σημασία του προϊόντος για την τοπική κοινωνία.

Στα συννημένα αρχεία μπορείτε να δείτε τις προδιαγραφές για την
πατάτα της Νάξου.

Πηγή http://www.minagric & http://www.agronews.gr